Limited Şirketlerde Ortakların Ek Ödeme ve Yan Edim Yükümlülükleri

Giriş

Limited şirketlerde ortaklar, esas sermaye paylarının karşılıklarını ödeme borcunun yanında, şirket sözleşmesiyle ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerine de tabi tutulabilmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, bu yükümlülükleri TTK m. 603 ile m. 606 arasında düzenlemiş olup, 6762 sayılı eski Ticaret Kanunu'na kıyasla daha ayrıntılı ve sistematik bir çerçeve sunmuştur.

Ek Ödeme Yükümlülüğü

TTK m. 603 uyarınca, şirket sözleşmesiyle ortaklara ek ödeme yükümlülüğü getirilebilir. Ek ödeme yükümlülüğünün şirket sözleşmesinde öngörülmesi gerekmekte olup, bu yükümlülük ancak esas sermaye payını esas alan ve esas sermaye payı ile orantılı olarak düzenlenebilmektedir. Kanun koyucu, bu yükümlülüğü belirli koşulların varlığına bağlamıştır: şirket esas sermayesi ile kanuni yedek akçelerin toplamının şirketin zararını karşılayamaması, şirketin bu ek ödeme olmadan işlerini gereği gibi devam ettirememesi veya şirketin borca batık durumda olması hâllerinde ek ödeme talep edilebilir.

Yan Edim Yükümlülüğü

TTK m. 606 uyarınca, şirket sözleşmesiyle ortaklara yan edim yükümlülüğü de getirilebilmektedir. Yan edimler, ortakların şirkete karşı sermaye koymak dışında üstlendikleri edimlerdir. Bunlar, hammadde sağlamak, şirketin faaliyetleri için belirli hizmetleri sunmak veya benzer nitelikteki edimleri yerine getirmek şeklinde olabilir.

Değerlendirme

Ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri, limited şirket ortaklarının esas sermaye koyma borcu dışındaki yükümlülüklerini oluşturmaktadır. Her iki yükümlülük de şirket sözleşmesine dayalı olup, ortakların rızalarına bağlanmıştır. TTK'nın bu konudaki düzenlemeleri, ortakların haklarını koruma ile şirketin finansman ve operasyonel ihtiyaçlarını karşılama arasında bir denge kurmaktadır.